سپس راوى مىگويد : امام دست بر سينه خود گذاشت و فرمود : ما « اهل الذكر » هستيم و ما مرجع پرسشها خواهيم بود . « 1 » ابن جرير طبرى نيز همين تفسير را از امام على و امام باقر عليهما السّلام نقل كرده در اين احاديث مىگويند : نحن اهل الذكر ، ماييم اهل الذكر . « 2 » در برخى از اين روايات به استناد آيات ديگر تعليلى براى اين معنا كه اهل الذكر همان اهل البيت هستند ذكر شده است از جمله روايتى از امام علىّ بن موسى الرضا عليهما السّلام كه به استناد آيات 11 و 12 سوره طلاق مىفرمايد : « فالذكر رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و نحن أهله ، مراد از ذكر در آن آيات رسول خداست و ما اهل رسول خداييم پس اهل الذكر ماييم » « 3 » و يا امام باقر عليه السّلام به استناد آيه 44 سوره زخرف كه در آن ذكر بر قرآن اطلاق شده و فرموده : وَ إِنَّهُ لَذِكْرٌ لَكَ وَ لِقَوْمِكَ وَ سَوْفَ تُسْئَلُونَ مىفرمايد : نحن قومه و نحن المسئولون ؛ ماييم مراد از قوم رسول خدا و ماييم كسانى كه از آنان پرسيده مىشود . « 4 » كوتاه سخن آنكه اين معنا براى اهل الذكر در روايات متعدد فريقين « 5 » وارد شده به

--> ( 1 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 211 ، ح 7 و نيز ر . ك : عبد الكريم شهرستانى ، مفاتيح الاسرار ، ص 199 . ( 2 ) . جامع البيان ، ج 8 ، ص 109 و ج 10 ، ص 5 ( 3 ) . محمد صدوق ، عيون الاخبار ، ج 1 ، ص 231 - 239 ( 4 ) . الكافى ، كتاب الحجة ، ص 210 ، ح 1 ( 5 ) . از جمله مصادر شيعه ر . ك : بصائر الدرجات ، جزء 1 ، باب 19 ، مرحوم ابو جعفر صفّار ( 2 / 290 ) ، 28 حديث در اين باره در تحت عنوان باب : « في ائمة آل محمّد عليهم السّلام إنّهم أهل الذكر الذين أمر اللّه بسؤالهم . . . » آورده است و نيز : محمد جواد محمودى ، ترتيب الأمالى ، ج 1 ، ص 34 ، ح 92 و 609 ، ح 562 و ج 3 ، ح 1097 و ص 208 ، ح 1254 و 1255 ؛ علىّ بن ابراهيم قمى ، تفسير [ منسوب به ] علىّ بن ابراهيم قمى ، ج 2 ، ص 68 ؛ تفسير العياشى ، ج 2 ، ص 11 ، ح 29 - 32 . و از مصادر اهل سنت ، ر . ك : عبيد اللّه حسكانى ، شواهد التنزيل ، ج 1 ، ص 422 - 437 ، ح 466459 ؛ عبد الكريم شهرستانى ، ( مؤلف كتاب الملل و النحل ) ، مفاتيح الاسرار ، ص 199 ؛ احمد ثعلبى ، الكشف و البيان ، ج 6 ، ص 270 ؛ محمد ابن جرير ، جامع البيان ، ج 8 ، ص 109 و ج 10 ، 5 ؛ محمد بن سليمان كوفى ، ( از علماى زيدى در قرن چهارم ) مناقب ، ج 1 ، ص 151 ، ح 71 .